admin
09-22-2009, 09:57 PM
Dış gebelik
Ektopik gebelik rahim içi haricinde yerleşen gebelikler için kullanılan bir terimdir. Hayatı tehdit eden bir komplikasyondur. Tüp bebek tedavileri sonrası görülme sıklığı %2-10 iken doğal yoldan oluşan gebeliklerde ektopik olma riski ise 1/100 ile 1/300 arasındadır. İlk tüp bebek gebeliği ektopik idi. Bir ektopik gebelik sonrası tekrar ektopik gebelik olma riski %10-20'dir. Aynı anda ektopik ve rahim içi gebeliğin birlikte olduğu heterotopik gebelik riski tüp bebek tedavileri sonrası %1 iken doğal yoldan oluşan gebeliklerde 30000'de 2'dir.
Ektopik gebeliklerin %75-95'i tüplerde yerleşmektedir. Diğer muhtemel lokalizasyonlar yumurtalık, serviks ve karın boşluğu (abdomen) olabilir.
Ektopik gebeliğin sebebi tam olarak bilinmemesine rağmen en sık nedeni tüplerdeki darlık ve patolojilerdir. Tüplerdeki darlık ve patolojiler de geçirilmiş pelvik ve karın içi enfeksiyonlara, karın içi operasyonlara, yapışıklıklara ve endometriozise bağlı oluşabilmektedir.
Tüp bebek tedavileri sonrası oluşan ektopik gebeliklerin sebebi olarak transfer tekniği de suçlanmaktadır. Embryoların basınçla tüpe doğru verilmesinin ve fazla miktarda sıvı ile birlikte verilmesinin sebep olabileceği ileri sürülmektedir.
Ektopik gebeliği engellemek mümkün değildir. Tüplerinde hasar tespit edilen ve hidrosalpenksi olan hastalara tüp bebek tedavileri öncesi tüplerinin bağlanması ya da alınması önerilmekte ve böylelikle hem hidrosalpenksin negatif etkisi ortadan kaldırılmakta hem de ektopik olasılığı azalmaktadır.
Ektopik gebelik belirti ve bulguları değişkendir ve pek çok jinekolojik rahatsızlığı taklit eder. Kasık ve karın ağrıları ile birlikte vaginal kanama olabilir. Tubal gebelikte tüp yırtıldığında yani rüptür olduğunda ani bir ağrı, bayılma olabilir ve karın içine aşırı kanama sonucu hasta şoka girebilir.
Ektopik gebeliğin tanısını %100 doğrulukla koymamızı sağlayan bir metod maalesef yoktur. Risk taşıyan hastalarda şüpheci olmak tanıyı geciktirmemek adına önemlidir. Kanda gebelik testi olan beta HCG ölçümlerinin 48 saat ara ile takibi ve artış oranlarının değerlendirilmesi tanıyı koymamızı sağlar. Genellikle dış gebelikte beta HCG değerleri hem normal gebelik değerlerinden düşük olmakta hem de artış beklenen düzeylerde olmamaktadır. Beta HCG değerleri 1500 IU/L'ye ulaştığında vaginal ultrason ile rahim içerisinde gebelik kesesi görülmüyorsa dış gebelik tanısı kesinleşmektedir. Tüp bebek gebeliklerinde gebelik testlerinin takibi erken başladığı ve sık aralıklarla takip edildiğinden tanısı da genellikle erken konulmaktadır.
Ektopik gebeliğin tedavisi ilaç tedavisi ve cerrahi tedavi olarak iki şekilde olabilmektedir. Tedavi şekli dış gebelik odağının yerine, büyüklüğüne, hastanın genel durumuna, cerrahın tecrübesine ve teknik donanıma bağlı olarak değişebilmektedir. Eğer erken teşhis edilmiş bir dış gebelik mevcut ve de rüptüre olmamış ise methotrexate denilen bir ilaç ile cerrahiye gerek kalmadan tedavisi yapılabilir. Fakat ilaç tedavisinin yapılabilmesi için bir takım kriterler vardır ve mutlaka hekimin kontrolünde bu ilaç kullanılmalıdır. İlaç tedavisinin uygun olmadığı ya da cerrahi olarak müdahale edilmesi gereken durumlarda cerrahi tedavi laparoskopik ya da laparotomi (açık ameliyat) ile yapılabilir. Operasyon sırasında ektopik gebelik odağının durumuna ve yerine göre tüp tamamiyle çıkarılabilir (eğer rüptüre olmuşsa) ya da sadece ektopik odağı temizlenerek tüp bırakılabilir.
Ektopik gebelik nükseder mi?
Bir ektopik gebelik sonrası oluşacak gebeliğin de ektopik olma riski %7-10'dur. Bu olasılık önceki ektopik gebeliğin tedavi şekli ile de ilgilidir; tüpün alınması ya da bırakılması belirleyici olmaktadır.
Ektopik gebelik sonrası doğurganlık etkilenmekte midir?
Eğer tüp rüptüre olmuş ve de alınmış ise doğurganlık %50 azalmaktadır. Daha önce ektopik gebelik geçirmiş bir kadın tekrar gebe kaldığında yakın takip edilmeli ve nüks bir ektopik gebelik yönünden uyanık olunmalıdır.
Ektopik gebelik rahim içi haricinde yerleşen gebelikler için kullanılan bir terimdir. Hayatı tehdit eden bir komplikasyondur. Tüp bebek tedavileri sonrası görülme sıklığı %2-10 iken doğal yoldan oluşan gebeliklerde ektopik olma riski ise 1/100 ile 1/300 arasındadır. İlk tüp bebek gebeliği ektopik idi. Bir ektopik gebelik sonrası tekrar ektopik gebelik olma riski %10-20'dir. Aynı anda ektopik ve rahim içi gebeliğin birlikte olduğu heterotopik gebelik riski tüp bebek tedavileri sonrası %1 iken doğal yoldan oluşan gebeliklerde 30000'de 2'dir.
Ektopik gebeliklerin %75-95'i tüplerde yerleşmektedir. Diğer muhtemel lokalizasyonlar yumurtalık, serviks ve karın boşluğu (abdomen) olabilir.
Ektopik gebeliğin sebebi tam olarak bilinmemesine rağmen en sık nedeni tüplerdeki darlık ve patolojilerdir. Tüplerdeki darlık ve patolojiler de geçirilmiş pelvik ve karın içi enfeksiyonlara, karın içi operasyonlara, yapışıklıklara ve endometriozise bağlı oluşabilmektedir.
Tüp bebek tedavileri sonrası oluşan ektopik gebeliklerin sebebi olarak transfer tekniği de suçlanmaktadır. Embryoların basınçla tüpe doğru verilmesinin ve fazla miktarda sıvı ile birlikte verilmesinin sebep olabileceği ileri sürülmektedir.
Ektopik gebeliği engellemek mümkün değildir. Tüplerinde hasar tespit edilen ve hidrosalpenksi olan hastalara tüp bebek tedavileri öncesi tüplerinin bağlanması ya da alınması önerilmekte ve böylelikle hem hidrosalpenksin negatif etkisi ortadan kaldırılmakta hem de ektopik olasılığı azalmaktadır.
Ektopik gebelik belirti ve bulguları değişkendir ve pek çok jinekolojik rahatsızlığı taklit eder. Kasık ve karın ağrıları ile birlikte vaginal kanama olabilir. Tubal gebelikte tüp yırtıldığında yani rüptür olduğunda ani bir ağrı, bayılma olabilir ve karın içine aşırı kanama sonucu hasta şoka girebilir.
Ektopik gebeliğin tanısını %100 doğrulukla koymamızı sağlayan bir metod maalesef yoktur. Risk taşıyan hastalarda şüpheci olmak tanıyı geciktirmemek adına önemlidir. Kanda gebelik testi olan beta HCG ölçümlerinin 48 saat ara ile takibi ve artış oranlarının değerlendirilmesi tanıyı koymamızı sağlar. Genellikle dış gebelikte beta HCG değerleri hem normal gebelik değerlerinden düşük olmakta hem de artış beklenen düzeylerde olmamaktadır. Beta HCG değerleri 1500 IU/L'ye ulaştığında vaginal ultrason ile rahim içerisinde gebelik kesesi görülmüyorsa dış gebelik tanısı kesinleşmektedir. Tüp bebek gebeliklerinde gebelik testlerinin takibi erken başladığı ve sık aralıklarla takip edildiğinden tanısı da genellikle erken konulmaktadır.
Ektopik gebeliğin tedavisi ilaç tedavisi ve cerrahi tedavi olarak iki şekilde olabilmektedir. Tedavi şekli dış gebelik odağının yerine, büyüklüğüne, hastanın genel durumuna, cerrahın tecrübesine ve teknik donanıma bağlı olarak değişebilmektedir. Eğer erken teşhis edilmiş bir dış gebelik mevcut ve de rüptüre olmamış ise methotrexate denilen bir ilaç ile cerrahiye gerek kalmadan tedavisi yapılabilir. Fakat ilaç tedavisinin yapılabilmesi için bir takım kriterler vardır ve mutlaka hekimin kontrolünde bu ilaç kullanılmalıdır. İlaç tedavisinin uygun olmadığı ya da cerrahi olarak müdahale edilmesi gereken durumlarda cerrahi tedavi laparoskopik ya da laparotomi (açık ameliyat) ile yapılabilir. Operasyon sırasında ektopik gebelik odağının durumuna ve yerine göre tüp tamamiyle çıkarılabilir (eğer rüptüre olmuşsa) ya da sadece ektopik odağı temizlenerek tüp bırakılabilir.
Ektopik gebelik nükseder mi?
Bir ektopik gebelik sonrası oluşacak gebeliğin de ektopik olma riski %7-10'dur. Bu olasılık önceki ektopik gebeliğin tedavi şekli ile de ilgilidir; tüpün alınması ya da bırakılması belirleyici olmaktadır.
Ektopik gebelik sonrası doğurganlık etkilenmekte midir?
Eğer tüp rüptüre olmuş ve de alınmış ise doğurganlık %50 azalmaktadır. Daha önce ektopik gebelik geçirmiş bir kadın tekrar gebe kaldığında yakın takip edilmeli ve nüks bir ektopik gebelik yönünden uyanık olunmalıdır.