İnfertilite'nin Duygusal Yönü
İnfertilite sadece bizim toplumumuzda değil bütün toplumlarda evli çiftlerin yaşadığı en büyük fiziksel ve duygusal problemlerden biridir.
Çiftlerin uzun süren tedavi programlarından sonra çocuk sahibi olamamaları birçok psikolojik sorununu da beraberinde getirir.İnfertilite tedavisinde ki en önemli soruda tedavisi mümkün olan bir sağlık probleminin var olup olmadığını bilmektir.Çiftler birçok test ve uzman görüşü aldıktan sonra kendi tıbbi durumları hakkında yeterli bilgiye sahip olurlarsa yaşadıkları endişe azalır veya çoğalır.
Doktoru tarafından uygulamaya karar verilen tedavinin maliyeti, tedavinin başarı yüzdesi, tedavi sırasında ve sonrasında yaşanan bekleme süreçleri,infertilite süresi, çiftlerin kendi iç dünyalarında yaşadıkları duygular (öfke,suçluluk,umutsuzluk,vb..) kişilerin infertilite tedavisinde zorlanmalarına eş ve çevreyle ilişkilerinin bozulmasına neden olabilir.
Eşle İlişkiler
İnfertilite tıbbi problem kimde olursa olsun kişiye ait sorun olmaktan öte çiftlerin sorunu olmaya başlar. Bunun sonucu olarak da infertilide evlilikte de sorunlar yaratabilir.Bura da önemli olan sadece infertilitenin mi yoksa başka nedenlerden dolayı mı
sorunların çıktığını iyi ayırt edip ona göre çözümler üretmektir. Eşle yaşanan sorunlar sadece infertiliteden kaynaklanıyorsa sorunları çözmek daha kolaylaşacaktır .İnfertilite sorunu eşler arasında ki ilişkiyi daha da yakınlaştırabileceği gibi ilişkilerinin olumlu yönlerini de kaybettirebilir.Eşler gerek tedavi öncesi gerekse tedavi aşamasında birbirlerinden farklı tepkilerde bulanabilirler.Bu değişik tepkilerin altında ‘cinsiyet farkı,kişilerin sorunları çözme becerileri,yetişme ve kişilik özellikleri çocuk sahibi olmanın anlamı’ gibi farklılıklar neden olabilir.
İnfertilitenin duygusal yönüyle başa çıkmaya çalışırken yaşanan duyguları paylaşmak önemlidir.Ancak bu paylaşımları yaparken eşinizin düşüncelerini okumak yerine ne hissettiğinizi söylemeyi tercih edin..”Sen çocuğumuz olsun istemiyorsun “demek yerine “Senin bir çocuğumuz olmasını isteyip istemediğinden emin değilim “ demeyi tercih edin...Eşinizin yaptığı yada yapmadığı şeyler için onu suçlamayın.”3 yıl önce tedaviye başlasaydık şimdi çocuğumuz olurdu” yerine “Yarın doktordan randevu alıp tedaviye başlayalım “”gibi çözüme yönelik pozitif katkıda bulunun .Tedavi ile ilgili kararları beraber planlayın ..(Hangi doktor, ne zaman ,hangi tedavi,)
Çözüm için uğraşın
İnfertil çiftlerde ana problem çocuk sahibi olamamak olduğundan seksüel ilişkide tedavi süresince etkilenecektir.Kişilerce özel ve mahrem kabul edilen seksüel yaşam birçok insanla paylaşılır ve tartışılır bir duruma dönüşür..
Seksüel yaşantı aynı zamanda eşle iletişimin bir parçası olduğundan tarih ve saatle yapılan seksüel yaşantı cinsel yaşamın doğallığını ve romantizmini bozar.
Özellikle erkek infertilitesi toplumumuzda doğrudan cinsel performansa bağlandığı için infertil erkeklerin bu anlamda başarısız olduğunu düşünen bir çok insan hala mevcut. Çünkü pek çok kişi seksüel yaşamı üreme faaliyetlerinden ayırt etmeyi başaramaz.
Çevreyle İlişkiler
İnfertilite sorununu yaşarken yalnız olmadığınızı bilin.Sizinle birlikte Türkiye de evli çiftlerin %15 i infertil.Ve bu infertil çiftler benzer sorunları yaşıyorlar .Çocuk sahibi olmak aileyi tamamlamak anlamına geldiğinden dünyanın her yerinde savaşılması gereken psikolojik sorunları da beraberinde getirir.
İnfertil çiftlerin en fazla şikayet ettikleri konuların başında içinde bulundukları psikolojik ve sağlık durumunu çevrelerindeki yakınlarıyla (anne-baba kardeş-arkadaş-patronu vb…)konuşamamalarıdır.Günümüzde infertilitenin toplumsal olarak bir sağlık problemi olarak kabul edilmesi ,internet,gazete, medyanın yaygınlaşması ,bu konuda başarılı tüp bebek merkezlerinin açılması infertilite sorunun tabu olmaktan çıkıp konuşulur hale gelmesine yardımcı olmuştur.Ancak infertil çiftler çevrelerindeki kişilerin duyarsız konuşmalarından,sık sık doktor yada merkez tavsiyelerinden yada cesaret kırıcı konuşmalarından yorulup sosyal yalnızlığa ve çevreyle olan iletişimlerinin bozulmasına neden olabilir. . Özellikle çalışan hanımların teşhis ve tedavi dönemlerinde sıklıkla iş yerlerinden izin almaları diğer bir stres kaynağını oluşturur.
Aileniz,arkadaşlarınız, çevrenizdeki kişilerin içinde bulunduğunuz durumu anlamalarını beklemeyin.Siz onlara anlatın.Onları bilgilendirin İnfertiliteyi açıklayan çeşitli yazı ve makaleleri onlara verin..Bilgi sahibi olmaları sizin içinde bulunduğunuz durumu anlamalarına yardımcı olacaktır. .Çevrenizdeki kişiler karşı dürüst olun ve onlarla duygularınızı paylaşın.Sizi gerçekten önemsiyorlarsa isterseniz size yardımcı olmak için ellerinden geleni en iyisini yapacaklardır.
Eşiniz,sevdikleriniz ve siz bir takımsınız ve aynı amaç için uğraşıyorsunuz.
Hoşunuza gitmeyen söz yada davranışlarda üzüldüğünüzü, kırıldığınızı mutlaka karşınızdaki kişilere söyleyin. Böylece aynı olayın tekrar etmesini önlemiş olursunuz.
Neye ne zaman ihtiyacınız olduğunu belirgin bir şekilde ifade edin.
Duygusal tepkiler
Çiftler çoğunlukla hayatlarını en uygun zamanda bebek sahibi olmak için planlarlar.Planlarının bozulması yaşam için uygun gördükleri sıralamanın değişmesi çiftlerin kontrol duygusunu altüst eder.Çiftler bir anda kendilerini hiç düşünmedikleri bir sağlık sorunuyla karşı karşıya bulurlar.Bu nedenle infertilite duygusal anlamda gel gitlerin sıklıkla yaşandığı umutla umutsuzluğun aynı anda görülebildiği nadir durumlardan biridir.
Doktor bize yanlış teşhis koydu? (İnkar Etme)
Size konulan teşhisi ne kadar çabuk kabul ederseniz o kadar hızlı yol alırsınız.
Neden biz? (Durumu kabullenmeme)
Bu durumu sadece sağlık problemi olarak ele alıp kişiselleştirmeden hareket edersek durumu daha rahat kabul edebiliriz.
Eşim başka biriyle evlenseydi çocuğu olurdu? (Suçluluk)
Eşim daha önce tedavi olmaya karar verseydi şansım daha çok olurdu.(Suçlama)
Yaşadığımız hayal kırıklığından dolayı ortaya çıkan bu suçluluk,suçlama,neden arama ,başarısızlık duyguları normal olsa da bu duygularla başa çıkmayı öğrenmeliyiz.
Benim çocuğum olmayacak. (Umutsuzluk)
Günümüzde tüp bebek yöntemi oldukça başarılı ancak yinede bebek sahibi olmanın garantisi değildir.
Yaşadığınız bu tıbbi sorunda başarı şansınızı değerlendirecek kişi doktorunuzdur.
Kimse beni anlamıyor, Çok yalnızım herkesin çocuğu var. Vb…..(Yalnızlık, Depresyon…)
Sizinle aynı sorunu yaşayan ve şimdi çocuk sahibi olan çiftlerle tanışın.
Neden Çocuk?
Aileyi tamamlamak için
Soyun devamı için
Yalnızlığı gidermek için
Yaşlılıkta bize bakması için
Herkesin var bizimde olsun
Sevgiyi vermek için
Eşle ilişkileri düzeltmek için
Vb
İnfertilite ve Stres
İnfertilitenin ortaya çıkmasında stresin rolü kanıtlamıştır. Duygusal ve fiziksel stres ile infertilitenin ilişkisi aşağıdaki tıbbi problemlerle kendisini gösterebilir.
Tübal spazm
Ovülasyon olmaması
Progesteron yetersizliği
Hiperprolaktinemi
Yumurta ve sperm hücrelerinin hareketinde problem
Yumurtlama problem
|